Założyciel
oraz kierownik artystyczny i naukowy Międzynarodowych Kursów Muzycznych
w Łańcucie
w latach 1975-1992
Profesor Zenon Brzewski urodził się 3 czerwca 1923 roku w Ulanowie.
Dzieciństwo spędził w Krakowie. Tam też uczęszczał do słynnego gimnazjum
im. Nowodworskiego (stąd jego znajomość greki i łaciny) i rozpoczął
edukację muzyczną a potem studia w Konserwatorium pod kierunkiem
Władysława Syrewicza. Naukę przerwała wojna.
Zenon Brzewski podjął działalność konspiracyjną w Związku Walki Zbrojnej
i Armii Krajowej. Walczył w słynnym świętokrzyskim zgrupowaniu partyzanckim „Ponurego" i „Nurta".
Mimo dwukrotnie odniesionych ran pozostał w oddziale aż do jego rozwiązania.
Po wojnie ukończył Liceum Humanistyczne św. Jacka w Krakowie i przeniósł
się do Warszawy, by kontynuować studia muzyczne w Konserwatorium,
a potem Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej, w klasie skrzypiec Prof.
Ireny Dubiskiej. Dyplom ukończenia studiów otrzymał w 1956 r. i odtąd
aż do śmierci pracował w macierzystej uczelni jako asystent, docent
i profesor (1983 -1993). W latach 1961-1963 odbył studia podyplomowe
u profesorów: Maxa Rostala w Bernie, Wolfganga Schneiderhana w Lucernie
i Andre Gertlera w Brukseli.
Podczas studiów podjął działalność koncertową jako członek orkiestr:
Zespołu Pieśni i Tańca Mazowsze, Opery Warszawskiej, Filharmonii
Narodowej oraz kwartetu smyczkowego z I. Dubiską, W. Tomaszewskim
i K. Wiłkomirskim.
W 1958 r. wraz ze Stefanem Sutkowskim i Juliuszem Borzymem założył
zespół muzyki dawnej Musicqe Antique Collegium Varsoviense, z którym
występował do 1965 r.
Pasją jego życia była jednak pedagogika. Już w 1952 r. rozpoczął
pracę w Centralnym Ośrodku Szkoleniowym Instruktorów Artystycznych
w Skolimowie, a później w szkołach muzycznych w Warszawie. W latach
1965-1970 był dyrektorem Liceum Muzycznego a w latach 1970-1972 Szkoły
Muzycznej II stopnia im. F. Chopina.
W 1991 r. z jego inicjatywy i dzięki jego staraniom powstał przy
Państwowej Szkole Muzycznej II stopnia im. J. Elsnera w Warszawie
Eksperymentalny Wydział Instrumentalny dla utalentowanej muzycznie
młodzieży, która pracując intensywnie pod kierunkiem najlepszych
pedagogów, doskonali swą grę, zdobywając także rzetelną wiedzę ogólną.
W 1993 r., już po śmierci profesora Brzewskiego, wydział ten został
przekształcony w Państwowe Liceum Muzyczne Jego imienia. Szkoła ta,
realizując idee Profesora, stwarza utalentowanej młodzieży szczególnie
dogodne warunki kształcenia i rozwoju talentu.
Pomimo działalności w średnim szkolnictwie muzycznym Z. Brzewski
związany był stale z PWSM a potem Akademią Muzyczną w Warszawie,
gdzie prowadził klasę skrzypiec, był kierownikiem Katedry Instrumentów
Smyczkowych a także prorektorem (1972-1975). Jako pedagog współpracował
też z Uniwersytetem im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i prowadził
klasę skrzypiec w AM w Łodzi. Był także współzałożycielem filii warszawskiej
AM w Białymstoku, gdzie kształci się przede wszystkim przyszłych
pedagogów dla szkół muzycznych, a kształceniu nauczycieli profesor
Zenon Brzewski poświęcał zawsze wiele uwagi, sam stanowiąc najlepszy
wzór do naśladowania. Jako wychowawca znakomitych polskich skrzypków
i pedagogów był inicjatorem młodzieżowych konkursów, a także kursów
w Polsce. Prowadził kursy interpretacji muzycznej na międzynarodowych
kursach Jeunesses Musicales: w Olsztynie, w Arvika i Ingesund w Szwecji
i we Freiburgu w Niemczech. Był członkiem a później przewodniczącym
Komisji Rzeczoznawców Ogólnopolskich Przesłuchań Uczniów Szkół Muzycznych
I i II stopnia.
Był jurorem konkursów ogólnopolskich (Młodych Skrzypków w Lublinie;
im. Z. Jahnkego; Muzyki Rosyjskiej w Gdańsku; im. W. A Mozarta w
Gdańsku) oraz wielu konkursów międzynarodowych: im. H. Wieniawskiego
w Poznaniu, Młodych Skrzypków w Paryżu, Młodych Skrzypków im. K.
Lipińskiego i H. Wieniawskiego w Lublinie, im. Y. Menuhina w Folkstone,
im. N. Paganiniego w Genui, im. J. S. Bacha w Lipsku, im. M. Casalsa
w Barcelonie, Lutniczego w Sofii, im. P. Czajkowskiego w Moskwie,
Młodych Skrzypków w Pekinie, im. F. Kreislera w Gratzu, im. L. Spohra
we Freiburgu, im. B. Dvarionasa w Wilnie, Młodych Skrzypków im. L.
Spohra w Lahr, Młodych Skrzypków w Kloster Schöntal i w Markneukirchen.
Do największych osiągnięć Profesora zaliczyć należy: powołanie
do życia Międzynarodowych Kursów Muzycznych w Łańcucie, współtworzenie
Ogólnopolskiego Konkursu Skrzypcowego im. Stanisława Serwaczyńskiego
oraz Międzynarodowego Konkursu Młodych Skrzypków im. Karola Lipińskiego
i Henryka Wieniawskiego w Lublinie, także otwarcie w Warszawie szkoły
dla utalentowanej młodzieży (obecnie Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna
II stopnia im. Z. Brzewskiego) a przede wszystkim wykształcenie i
wychowanie plejady znakomitych polskich skrzypków i pedagogów.
Większość licznego grona studentów prof. Brzewskiego poszła w jego
ślady; są dziś pedagogami w szkołach i uczelniach rozsianych po całym
świecie; są wśród nich: Mirosław Ławrynowicz, Robert Szreder, Krzysztof
Węgrzyn, Andrzej Grudzień, Michał Trojanowski, Paweł Urstein, Danuta
Głowacka, Kazimierz Olechowski, Iwona Koter i inni. Profesor był
dla nich i wszystkich swoich uczniów nie tylko nauczycielem i wychowawcą,
lecz także przyjacielem i opiekunem. Był człowiekiem prawym, szlachetnym,
głęboko religijnym, o wysokiej kulturze osobistej i znakomitym poczuciu
humoru, niezwykle przyjaznym i życzliwym dla ludzi.
Prof. Zenon Brzewski uczestniczył w wielu Europejskich Kongresach
Stowarzyszenia Nauczycieli Gry na Instrumentach Smyczkowych (ESTA),
założył Polską Sekcję ESTA i był jej prezesem. W latach 1973-1981
był wiceprezesem Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków, a w latach
1972-1992 przewodniczącym Sekcji Pedagogów SPAM. Działał w Zarządzie
Krajowego Funduszu na Rzecz Dzieci, m.in. współtworzył program pomocy
w rozwoju i promocji młodzieży utalentowanej muzycznie. Przewodniczył
Radzie do Spraw Szkolnictwa Muzycznego I i II stopnia przy Ministerstwie
Kultury i Sztuki. Współpracował także z Centralnym Ośrodkiem Pedagogicznym
Szkolnictwa Artystycznego (obecnie Centrum Edukacji Artystycznej),
pisał referaty i artykuły na temat metodyki nauczania gry na skrzypcach.
Za swą działalność patriotyczną, pedagogiczną i artystyczną prof.
Zenon Brzewski został odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia
Polski, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Złotym Krzyżem Zasługi
i Krzyżem Armii Krajowej oraz uhonorowany odznakami: Zasłużony Białostocczyźnie,
Zasłużony dla Województwa Rzeszowskiego, Zasłużony Działacz Kultury,
otrzymał także: Honorową Złotą Odznakę Miasta Warszawy, Złotą Odznakę
SPAM, dwukrotnie Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki I stopnia oraz
Order Uśmiechu.
Katarzyna Jaskowska